Van boomstam tot riviertafel, wat komt erbij kijken als je zelf een epoxytafel maakt

1 uur geleden Zakelijk-nieuws-landelijk

Wie in Ede woont, heeft het bos letterlijk om de hoek. Op de Veluwe worden elk jaar bomen gekapt voor onderhoud of veiligheid, en een deel van dat hout eindigt als brandhout. Toch zie je dikke boomschijven steeds vaker terug als tafelblad.

Een rivertafel, met een stroom van glashelder of gekleurd epoxy tussen twee stukken hout, is een project dat veel hobbyisten graag een keer willen proberen.

Het begint bij het juiste stuk hout
Een rivertafel begint niet in de werkplaats maar bij een zagerij of houthandel. Je zoekt een plank met een mooie natuurlijke rand, de zogenoemde wankant. Eiken, iepen en walnoot zijn populair, omdat ze een sprekende nerf hebben en stevig genoeg zijn voor een tafelblad.

Belangrijker dan de houtsoort is hoe droog het hout is. Vers gezaagd hout bevat veel vocht en blijft maandenlang werken. Giet je daar epoxy tegenaan, dan krijg je later scheuren of naden die loslaten.

Voor meubels wordt meestal een vochtgehalte van ongeveer 8 tot 12 procent aangehouden. Met een eenvoudige vochtmeter controleer je dat zelf. Wie een stam uit eigen tuin wil gebruiken, moet dus geduld hebben, want hout aan de lucht laten drogen duurt al snel ongeveer een jaar per 2,5 centimeter dikte.

Waarom gewone epoxy niet werkt
Epoxy bestaat uit hars en verharder die je in een vaste verhouding mengt. Bij het uitharden komt warmte vrij, en in een dikke laag loopt de temperatuur flink op. Gebruik je een hars die daar niet voor bedoeld is, dan kan hij vergelen, barsten of zelfs gaan dampen in de mal.

Voor een rivertafel heb je daarom een giethars nodig die langzaam uithardt en geschikt is voor grote gietingen. Epoxyspecialist https://itsokay.nl/ uit Dordrecht verkoopt bijvoorbeeld een variant voor lagen van 3 tot 6 centimeter en een PRO-versie voor gietingen van 7,5 tot 15 centimeter. Welke je nodig hebt, hangt af van de dikte van je blad en de breedte van de rivier.

Een mal bouwen die niet lekt
De mal is het onderdeel waar beginners het vaakst de mist in gaan. Een bak van melamineplaat of kunststof werkt goed, zolang epoxy er niet aan hecht. Plak de binnenkant af met speciale tape en kit alle naden af, want vloeibare hars zoekt elke kier.

Zet de mal waterpas, anders loopt de hars naar één kant. Het hout zelf zet je vast met lijmklemmen of schroeven van bovenaf. Doe je dat niet, dan gaat het blad drijven zodra de epoxy erin loopt.

Hout eerst afsluiten, dan pas gieten
Haal losse schors weg en borstel de wankant schoon. Hout zit vol kleine holtes waar lucht in zit. Strijk je eerst een dun laagje epoxy op de randen, dan sluit je die holtes af en voorkom je dat er tijdens het gieten luchtbellen in de rivier omhoog komen.

Werk in een ruimte van rond de 20 graden, zonder stof en tocht. Meng hars en verharder exact volgens de voorschriften en roer rustig, zodat je zo min mogelijk lucht in het mengsel klopt. Pigment voeg je toe tijdens het mengen, en een klein beetje is vaak al genoeg voor een diepe kleur.

Uitharden vraagt geduld
Na het gieten begint het wachten. Dek de mal af tegen stof en insecten en laat hem met rust. Hars voor dikke lagen heeft al snel een aantal dagen nodig voordat je het blad uit de mal kunt halen, en volledig uitgehard is het pas later.

Is de rivier breder of dieper dan één product aankan, dan giet je in meerdere lagen. Houd daarbij de wachttijd tussen de lagen aan die op de verpakking staat. Te vroeg bijgieten zorgt voor extra warmte, te laat kan zichtbare lijnen geven.

Schuren tot het glanst
Een vers uit de mal gehaald blad ziet er nog dof en ruw uit. Met een excenterschuurmachine werk je van grove naar steeds fijnere korrel, tot hout en epoxy even glad aanvoelen. Vooral bij de overgang tussen beide materialen loont het om de tijd te nemen.

Daarna kies je een afwerking. Een harde olie geeft het hout een natuurlijke uitstraling, terwijl een extra coatlaag de rivier diep laat glanzen. Onder het blad komt een stalen of houten onderstel, en dan staat er een tafel die niemand anders heeft.

Een rivertafel maak je met tijd en aandacht
Reken voor een eerste rivertafel op een paar weekenden werk, verspreid over een aantal weken. De meeste tijd zit in voorbereiden en wachten, niet in het gieten zelf. Wie dat accepteert, houdt er een meubelstuk aan over met een verhaal, zeker als het hout van een boom uit de eigen omgeving komt.

Zulke projecten laten zien hoeveel creativiteit er in de regio zit. Ede Stad zoekt voor een vaste rubriek Edenaren met een hobby of passie, en een zelfgemaakte river tafel past daar prima tussen. Misschien staat de volgende tafel van Veluwse eiken straks wel in een Edese woonkamer.